Tiêu chảy là một trong những bệnh lí bé thường dễ mắc phải, nhất là các trẻ từ 6 tháng đến 2 tuổi. Nếu không được can thiệp kịp thời tiêu chảy có thể khiến trẻ sụt cân nhanh chóng, kèm theo đó là biểu hiện chán ăn, mất nước và suy dinh dưỡng. Vậy mẹ cần làm gì nếu bé yêu bị tiêu chảy, nên ăn gì, kiêng gì để cầm và nhanh lại sức? Hãy để Beyeureviews hướng dẫn mẹ nhé.
Nguyên nhân nào khiến bé bị tiêu chảy
Tiêu chảy là tình trạng bé đi ngoài nhiều lần trong ngày, phân lỏng, nhiều nước đôi khi còn kèm cả mùi hôi khó chịu. Khi tình trạng tiêu chảy trở nên nghiêm trọng, trong phân sẽ kèm theo chất nhầy, thực phẩm không tiêu hóa hết, thậm chí là đi tiêu ra máu, bị sốt, khiến bé mệt mỏi, mất nước và sụt cân.
Nguyên nhân chủ yếu gây nên bệnh tiêu chảy ở trẻ nhỏ là do bé bị nhiễm trùng đường ruột. Bệnh gây ra bởi một số ký sinh trùng, vi khuẩn thâm nhập vào đường ruột. Vi khuẩn và ký sinh trùng có trong thức ăn ôi thiu và thực phẩm bẩn hoặc môi trường sống kém vệ sinh.
Ngoài ra, việc các bé nhỏ có hệ tiêu hóa yếu, việc thay đổi môi trường sống hay dùng kháng sinh lâu ngày khiến bé bị rối loạn tiêu hóa cũng rất dễ dẫn tới tiêu chảy. Dị ứng với thức ăn cũng có thể là nguyên nhân khiến bé tiêu chảy.
Dấu hiệu bé mắc bệnh tiêu chảy
Khi trẻ bị tiêu chảy, dấu hiệu nhận biết phổ biến là những cơn đau bụng quặn thắt, kèm với đó là việc bé đi ngoài với phân lỏng nhiều lần trong ngày. Số lần đi phân lỏng trong ngày tuỳ vào độ tuổi của trẻ, mức độ nhiễm trùng đường ruột và diễn tiến nặng của bệnh. Song song với đó khi bị tiêu chảy bé còn có thể xuất hiện một số triệu chứng nghiêm trọng sau:
- Bé đau bụng, khó chịu kèm theo sốt.
- Bé lười ăn, mất cảm giác ngon miệng.
- Bé buồn nôn, thậm chí nôn ói nhiều lần trong ngày.
- Bé đau quặn bụng, quấy khóc nhiều.
- Bé xuất hiện tình trạng mất nước, cơ thể xanh xao, sụt cân.
Và khi bé xuất hiện thêm những triệu chứng này, hay tình trạng đi tiêu lỏng diễn ra nhiều ngày không hết, mẹ nên sớm đưa bé tới bệnh viện đẻ được thăm khám, điều trị kịp thời mẹ nhé.
Nên cho bé ăn gì khi bị tiêu chảy?
Khi bị tiêu chảy, cơ thể bé sẽ rất mệt mỏi và khó chịu, nên rất lười ăn, đây cũng chính là lí do khiến bé bị tiêu chảy kéo dài dễ sụt cân và suy dinh dưỡng. Vì vậy để duy trì việc cung cấp đủ chất dinh dưỡng cho bé, mẹ phải thật kiên nhẫn.
Đối với bé đang bị tiêu chảy, mẹ nên thay đổi chế độ dinh dưỡng cho trẻ, cho bé ăn những thực phẩm dễ tiêu, thanh đạm, bổ sung nhiều nước, đồng thời chia nhỏ bữa ăn để trẻ dễ tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả hơn.
Mẹ có thể tham khảo thêm một số thực phẩm hỗ trợ cải thiện tình trạng tiêu chảy của bé sau đây:
- Gừng
Gừng từ xưa đã được xem là “thần dược” trong việc hỗ trợ điều trị các vấn đề về tiêu hóa. Trong tiêu chảy, gừng có tác dụng giảm nhu động ruột, giúp chất thải đi qua đường tiêu hóa chậm hơn. Ngoài ra gừng còn giảm quá trình sinh hơi của vi khuẩn ở dạ dày, ruột. Từ đó giảm nhẹ các triệu chứng buồn nôn, tiêu chảy hay đầy hơi.
Bố mẹ có thể cho trẻ bị tiêu chảy uống nước ấm cùng một vài lát gừng sẽ giúp con cảm thấy thoải mái hơn.
- Ăn bánh mì
Ngoài gạo, mẹ có thể đổi bữa cho bé bằng bánh mì trắng, bánh mì sẽ giúp bé cảm thấy no nhưng không khiến trẻ bị đầy bụng. Không chỉ vậy Bánh mì còn giúp trẻ giữ nước trong cơ thể, ngăn ngừa tình trạng đi tiêu nhiều lần trong ngày.
Việc đổi món cho bé bằng những lát bánh mì được phết thêm ít bơ mỏng ít béo, không chỉ làm đa dạng thực phẩm mà còn có tác dụng kích thích vị giác của trẻ, giúp trẻ ăn ngon miệng hơn, hỗ trợ hệ tiêu hóa và tốt cho sức khỏe của trẻ trong nhưng ngày mệt mỏi vì tiêu chảy.
- Thực phẩm chế biến dưới dạng cháo, súp
Trẻ bị tiêu chảy thường cơ thể mất rất nhiều nước và mệt mỏi, hệ tiêu hóa cũng yếu hơn bình thường. Để bé ăn súp hoặc cháo hay những món ăn dễ tiêu sẽ giúp con vừa bổ sung những chất dinh dưỡng cần thiết, lại còn bổ sung được kha khá lượng nước bị thiếu hụt của bé.
- Các loại thịt (thịt gà nạc, thịt lợn nạc, cá nạc)
Thịt là nguồn thực phẩm cung cấp protein giúp cơ thể khỏe khoắn, cân bằng dưỡng chất trong cơ thể. Rất cần thiết cho cơ thể bị suy kiệt của bé trong những ngày bị tiêu chảy. Tuy nhiên, mẹ chỉ nên bổ sung các loại thịt cho bé bằng cách chế biến chúng thành những món ăn thanh đạm, tiết giảm hết sức có thể các món chiên rán, nhiều dầu mỡ vì điều này sẽ gây cản trở hệ tiêu hóa, khiến tình trạng tiêu chảy trở nên nghiêm trọng hơn.
- Cà rốt
Trong cà rốt có chứa lượng lớn chất pectin tác dụng rất tốt làm dịu nhu động ruột. Khi bé bị tiêu chảy, được bổ sung thêm nước ép từ cà rốt hay cháo cà rốt sẽ giúp cải thiện rất nhiều tình trạng đi tiêu lỏng của bé. Tuy nhiên mẹ cũng không nên cho bé ăn quá nhiều cà rốt mẹ nhé, mà nên bổ sung đa dạng thêm nhiều loại thực phẩm khác nữa, vì ăn nhiều cà rốt dễ khiến bé bị vàng mắt, vàng da và chán ăn lắm ạ.
- Sữa chua
Sữa chua luôn nằm trong nhóm thực phẩm hỗ trợ hệ tiêu hóa thường được khuyến khích sử dụng hàng ngày cho mọi lứa tuổi. Vì vậy trong những ngày bé bị tiêu chảy mẹ lại càng nên chú ý bổ sung thêm sữa chua cho bé. Bên trong sữa chua có kha khá lợi khuẩn, giúp ổn định đường ruột, từ đó góp phần giảm nhẹ tình trạng tiêu chảy của bé.
Trẻ bị tiêu chảy không nên ăn gì?
- Sữa và các thực phẩm làm từ sữa
Ngoại trừ sữa chua và sữa mẹ, trong những ngày bé bị tiêu chảy, mẹ nên tạm ngừng các sữa công thức và sữa bò vì chúng có thể gây tiêu chảy cho trẻ em. Các loại đường trong sữa công thức có thể làm cho tình trạng tiêu chảy của bé nặng hơn, còn các protein trong sữa có thể làm trẻ khó tiêu hóa.
Nếu sợ ngừng uống sữa khiến việc cung cấp dinh dưỡng của bé bị ngắt quãng, mẹ có thể tìm gặp bác sĩ hoặc các chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn các loại sữa mà bé có thể dùng. Hoặc cố gắng hạn chế cho bé uống sữa cho đến khi tình trạng tiêu chảy của bé được cải thiện và ổn định hơn.
- Các loại thủy hải sản
Trong nhóm thực phẩm này có chứa rất nhiều các protein kích ứng có thể gây dị ứng cho các bé. Khi bé đang bị tiêu chảy hệ tiêu hóa vốn đang yếu ớt cho trẻ ăn hải sản sẽ rất dễ bị “lạnh bụng” khiến tình trạng đau bụng và nôn trớ trở nên trầm trọng hơn. Hơn nữa, các loại thủy sản này thường có khá nhiều lớp chất nhầy ở bề mặt, mùi tanh dễ hấp dẫn các loại vi khuẩn đường ruột tấn công.
- Một số loại trái cây và nước ép
Một số loại trái cây như đào, lê, mận,… chứa nhiều loại đường, khiến trẻ gặp khó khăn khi tiêu hóa trong những ngày bụng yếu vì tiêu chảy. Ngoài ra, trong những loại tái cây này cũng chứa nhiều chất xơ khiến hệ tiêu hóa phải hoạt động nhiều hơn dễ khiến tình trạng tiêu chảy của bé nặng hơn.
- Các thực phẩm chiên xào
Mẹ nên hạn chế hay có thể ngừng luôn việc cho trẻ ăn các thực phẩm chiên xào khi trẻ đang bị tiêu chảy, vì lượng dầu mỡ tích tụ nhiều trong cơ thể sẽ có những tác động xấu đến hệ tiêu hóa và sức khỏe của trẻ. Chúng làm suy yếu hệ vi sinh vật đường ruột và cũng là nguyên nhân rất lớn khiến trẻ bị đau bụng, đầy hơi và tiêu chảy.
Những lưu ý khi chăm sóc trẻ bị tiêu chảy
Ngoài việc điều chỉnh lại chế độ dinh dưỡng hằng ngày của trẻ, bố mẹ cần ghi nhớ những điều sau để hỗ trợ bé nhanh hồi phục sức khỏe khi bị tiêu chảy:
- Bổ sung thêm nước cho bé
Tiêu chảy khiến trẻ bị thâm hụt rất nhiều nước và các chất điện giải (natri, kali, canxi và magie). Vì vậy ba mẹ cần chú ý cho trẻ uống nhiều nước hơn mức bình thường một chút, luôn đảm bảo để trẻ được cung cấp đủ nước cho cơ thể nếu trẻ bị tiêu chảy nhiều lần trong ngày.
- Bổ sung men vi sinh
Trẻ bị biêu chảy thường là do vi khuẩn xấu đang tấn công, vì vậy bổ sung men vi sinh cho bé là rất cần thiết. Việc bổ sung men vi sinh sẽ giúp tăng lợi khuẩn trong đường ruột, giúp bé ăn ngon và tiêu hóa tốt hơn. Từ đó góp phần giảm nhẹ tình trạng tiệu chảy của bé,
- Không tự ý cho bé dùng thuốc cầm tiêu chảy và thuốc kháng sinh
Thuốc kháng sinh chỉ dùng để điều trị tiêu chảy do vi khuẩn gây ra, trong khi thuốc cầm tiêu chảy khiến trẻ khó đào thải độc tố hơn. Do đó, ba mẹ không nên tự ý cho bé sử dụng các loại thuốc cầm tiêu chảy hay thuốc kháng sinh mà không có chỉ định của bác sĩ. Tự ý dùng thuốc chưa chắc đã giúp bé hết bệnh mà có khi còn khiến tình trạng bệnh của trẻ trở nên nghiêm trọng hơn và gây ra nhiều tác dụng phụ cho trẻ.
- Chú ý theo dõi các triệu chứng và phân của trẻ
Nắm rõ tình trạng bệnh của bé cũng như các triệu chứng có thể giúp bác sĩ phát hiện ra nguyên nhân gây tiêu chảy, từ đó, cho lời khuyên, hướng dẫn cách chăm sóc và điều trị phù hợp cho trẻ. Vậy nên khi phát hiện con bị tiêu chảy, ba mẹ cần theo dõi và ghi nhớ lại các triệu chứng của trẻ như thời gian bắt đầu tiêu chảy, tần suất đi tiêu, sự thay đổi màu sắc và chất lượng phân,…để nói rõ cho bác sĩ khi đưa bé đi thăm khám. Không chỉ vậy, việc mẹ theo dõi tình trạng bệnh của bé mỗi ngày còn giúp mẹ biết được tình trạng tiêu chảy của con có phải đang cải thiện hay đang trậm trọng hơn, từ đó có thể điều chỉnh cách chữa trị.
Cách phòng ngừa tiêu chảy ở trẻ nhỏ
Bệnh tiêu chảy ở trẻ nhỏ là bệnh lý khá nghiêm trọng, có thể gây nguy hiểm cho trẻ nếu cha mẹ không phát hiện và có biện pháp can thiệp kịp thời. Do đó, ba mẹ bên cạnh việc chú ý theo dõi phát hiện sớm những dấu hiệu, triệu chứng bệnh của con, thì cũng cần chủ động phòng tránh bệnh cho bé:
- Chủ động chích ngừa cho bé các loại vắc xin phòng ngừa các tác nhân gây bệnh tiêu chảy ở trẻ nhỏ: như vắc xin ngừa rota virus, vắc xin phòng bệnh tả.
- Cho bé ăn chín uống sôi, đảm bảo an toàn thực phẩm
- Dọn dẹp vệ sinh giữ môi trường sống của bé sạch sẽ, các loại đồ chơi của bé cũng nên được làm sạch.
- Khi cho bé đi du lịch, cần đảm bảo những thực phẩm mà trẻ ăn đều an toàn.
- Cho trẻ rửa tay đúng cách, nhất là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Xem thêm Hướng dẫn nấu cháo trứng gà thơm ngon cho bé ăn dặm
