Sặc sữa gần như là tình trạng rất hay gặp ở trẻ sơ sinh, tưởng chừng là chuyện rất bình thường, nhưng lại ẩn chứa rất nhiều nguy hiểm nếu mẹ không chú ý và xử lý kịp thời khi xảy ra tình trạng bất thường. Vậy sặc sữa có thể nguy hiểm thế nào, hay cần xử lý và đề phòng tình huống đó ra sao? Mẹ hãy cùng tìm hiểu bài viết hôm nay ngay nhé!
Sặc sữa có thể nguy hiểm như thế nào?
Sặc sữa là tình trạng bé không nuốt kịp dòng chảy từ bầu ngực của mẹ hay bình bú do dòng chảy quá nhanh, hay sữa và các chất dịch từ dạ dày bé trào ngược lên vào đường thở khiến bé ho sặc, khó thở. Nếu nhẹ thì có thể bé chỉ ho khan vài tiếng là hết, tuy nhiên nên sắc nặng, hay lượng sữa và chất dịch lạc vào phổi nhiều, có thể sẽ khiến bé khó thở, tím tái người thậm chí ngừng thở đó mẹ.
Khi trẻ bị sặc sữa nghiêm trọng sẽ có các biểu hiện sau:
- Bé ho sặc sụa, mặt tím tái đi khi đang bú.
- Sữa trào ra mũi, miệng của bé kèm theo biểu hiện ho sặc sụa, cơ thể tím tái khi trẻ vừa bú xong.
- Bé đột nhiên ngừng thở, tím tái người sau khi bú hay khi vừa ngủ, khóe miệng có sữa chảy ra.
Có thể thấy tình trạng sặc sữa này bé có thể sẽ bị ngay khi đang bú, nhưng cũng có thể sẽ chậm hơn một chút, là khi bé đã bú xong được một lúc sau rồi, vậy nên mẹ cần đặc biệt chú ý tới bé cả trong quá trình bú lẫn thời gian bé ngủ sau khi bú.
Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị sặc sữa
Các nguyên nhân phổ biến khiến bé sơ sinh bị sặc sữa là do:
- Mẹ cho bé bú không đúng tư thế, khớp ngậm không đúng; sữa mẹ căng tràn quá hay núm vú cao su có lỗ quá lớn khiến sữa trào ra nhiều, bé sơ sinh lại còn quá bé nên không nuốt kịp;
- Trẻ quấy khóc, ho, cười hay mất tập trung khi bú; đặc biệt là với các bé vừa ngủ vừa bú thì khả năng bị sặc lại càng cao.
- Do dạ dày bé sơ sinh đang nằm ngang nên bé bú quá nhiều, hay mẹ cho bé nằm ngay sau khi bú, dễ khiến bé dễ bị trớ sữa ra lạc vào đường thở rồi sặc.
- Bình bú của bé có nhiều khí bị lọt vào, khiến bé bú bị chướng bụng, đầy bụng khó tiêu, cũng rất dễ trào ngược trớ sữa rồi sặc.
- Do kỹ năng nuốt của bé chưa hiệu quả, nên hay bị sặc.
Ngoài ra còn có một số nguyên nhân là do bệnh lý bẩm sinh của bé. Các bé bị khe hở thực quản, mềm sụn thanh quản, teo thực quản, rò thực quản, mềm sụn thanh quản… rất dễ bị rối loạn chức năng nuốt khiến sữa đi vào khí quản và phổi, hay các bé gặp các vấn đề về thần kinh như tim bẩm sinh, hội chứng Down, khe hở vòm – môi, hội chứng Pierre Robin, suy hô hấp… cũng sẽ gặp nhiều khó khăn khi bú, nguy cơ bị sặc sữa cũng rất cao.
Làm gì khi bé sơ sinh bị sặc sữa
Khi bé sơ sinh đang bú hay vừa bú xong có dấu hiệu bị sặc sữa, việc đầu tiên mẹ cần làm ngay chính là đỡ bé dậy. Nếu mẹ đang bế bé, thì hãy nâng phần tay đang đỡ đầu bé cao lên một chút so với phần thân, đồng thời nghiêng đầu bé sang một bên. Tương tự nếu bé đang nằm mẹ cũng đỡ bé lên dùng gối kê đầu bé cao, tương tự nghiêng mặt bé qua hẳn một bên điều này sẽ giúp sữa từ dạ dày không chảy ngược ra nữa. Quá trình này mẹ cũng có thể dùng tay mẹ vỗ nhẹ ở phần lưng bé, hỗ trợ bé thông khí một chút, như khi chúng ta bị sặc nước vậy đó mẹ, nếu sau đó bé giảm được tình trạng ho sặc, nhịp thở trở lại bình thường ngay thì không cần lo lắng, chứng tỏ bé đã ổn.
Nhưng nếu tình trạng của bé không cải thiện và có dấu hiệu khó thở người tím tái nghiêm trọng hơn, mẹ cần chuyển qua các bước hỗ trợ sơ cứu cho bé ngay:
- Bước 1: Làm thông đường thở giúp bé
Nếu việc đỡ bé không khiến bé giảm cơ sặc sữa, mà còn thấy bé có biểu hiện sặc và hít thở khó khăn hơn, mẹ cần lấy ngay dụng cụ hút mũi để hút dịch sữa đọng trong mũi ra giúp bé. Thao tác thực hiện nhanh và chính xác nhé mẹ, nên lúc này mẹ cần phải thật bình tĩnh, nhà không có dụng cụ hút mũi thì mẹ dùng miệng hút cũng được ạ. Sau khi được hút mũi mũi xong bé có thể khóc và thở lại bình thường chứng tỏ mẹ đã hút được hết sữa ra khỏi đường thở giúp bé và bé đã ổn. Ngược lại nếu tình trạng của bé vẫn không tiến triển, mẹ cần chuyển qua bước hai ngay.
- Bước 2: Vỗ ngực
Mẹ lật người bé lại nằm úp lên cánh tay của mẹ, một tay mẹ giữ bé, tay còn lại mẹ dùng lòng bàn tay vỗ mạnh 5 cái lên vùng lưng bé, vỗ ngay chính giữa hai xương bả vai bé, lưu ý mẹ chỉ cần vỗ với một lực vừa đủ, không vỗ quá mạnh lên cơ thể trẻ, thao tác này sẽ tăng áp lực trong lồng ngực để giúp sữa đang bị tắc nghẽn trong đường thở của bé được trào hết ra ngoài. Khi thành công mẹ sẽ nghe thấy tiếng bé khóc lớn và hít thở bình thường được trở lại là chúng ta đã thành công.
- Bước 3: Ấn ngực
Nếu các bước trên mẹ đã làm hết mà tình trạng của bé vẫn không cải thiện, mẹ mới chuyển qua bước này. Mẹ đặt bé nhanh chóng nằm xuống mặt phẳng giường, bàn hay sàn nhà cũng được hết nha mẹ, vì việc này cần tranh thủ từng phút từng giây. Bé được đặt trong tư thế nằm ngửa, dùng ngón trỏ và ngón giữa ấn một lực vừa phải vuông góc vào phần giữa xương ức liên tục 5 lần (điểm giữa nối 2 núm vú của trẻ) để đẩy dị vật ra khỏi đường thở, giúp trẻ hô hấp. Lặp lại 8 – 10 lần, đồng thời theo sát các biểu hiện của trẻ. Nếu trường hợp xấu nhất là bé ngừng tim, ngừng thở mẹ cần đồng thời thực hiện hô hấp nhân tạo cho bé luôn nhé.
Một khi tình trạng sặc sữa của bé đã tới mức mẹ cần phải thực hiện tới cả bước thứ ba, thì dù tình trạng của bé có được cải thiện hay không, mẹ đều cần gọi ngay cho số cấp cứu của cơ sở y tế gần nhất luôn mẹ nhé, tốt nhất mẹ nên gọi ngay khi thực hiện bước thứ hai không thành công ạ. Vì dù kết quả bước thứ ba có thế nào bé cũng đều cần được bác sĩ kiểm tra và theo dõi lại tình trạng sức khỏe ngay.
Các giải pháp giúp phòng tránh bị sặc sữa ở trẻ sơ sinh
Phòng luôn hơn chữa đúng không mẹ, sặc sữa của bé nói bình thường cũng rất bình thường, nhưng một khi bất thường thì hậu quả của nó cũng rất là nghiêm trọng. Vậy nên để an toàn mẹ nên thực hiện các giải pháp dưới đây giảm thiểu tối đa tình trạng sặc sữa cho con mẹ nhé:
- Cho trẻ bú đúng cách, đúng tư thế. Mẹ có thể tham khảo thêm các bài viết về hướng dẫn cho bé bú đúng cách để tham khảo.
- Khi cho bé sơ sinh bú mẹ trực tiếp, nếu sữa mẹ căng tràn nhiều sữa, mẹ dùng hai ngón tay kẹp bớt đầu vú để kiểm soát dòng chảy của sữa để tránh tình trạng sữa chảy nhanh khiến trẻ không nuốt kịp.
- Với các trẻ bú bình, mẹ nên lựa chọn loại bình có kích thước lỗ thoát sữa phù hợp.
- Hỗ trợ vỗ ợ hơi cho bé sau khi bé bú xong. Tốt nhất là mẹ nên bế đứng bé khoảng 10 – 15 phút sau bú rồi mới đặt bé nằm.
- Không cho trẻ bú khi khóc, ho, cười đùa hay ngủ. Nếu bé đang bú thì cũng cần ngừng ngay.
- Theo dõi các biểu hiện của trẻ sau khi bú ít nhất 30 phút. Kể cả khi bé ngủ mẹ cũng nên để bé trong tầm mắt để quan sát mẹ nhé, không nên để con ngủ quay mặt vào trong hay úp mặt về phía tường, như vậy mẹ sẽ khó quan sát hơi thở của con.
Xem thêm: Bé hay mút tay liệu có sao không?
